Een verouderde brandmeldcentrale

Er bestaat geen wettelijke levensduur voor een brandmeldinstallatie. “Uw installatie is vijftien jaar oud, dus hij moet vervangen” is onjuist. Bij toetsing telt niet de afschrijvingstermijn maar de feitelijke situatie: doet hij wat hij moet doen, en kunt u dat aantonen?

Toch komt u overal getallen tegen, en die spreken elkaar tegen. Wij zetten ze naast elkaar en zeggen erbij waar ze vandaan komen — want dat maakt uit voor hoe zwaar u ze moet wegen.

Vijftien jaar, of tien?

Wat wij níet kunnen: uitleggen waar dat verschil van vijf jaar vandaan komt. Wij hebben geen enkele bron gevonden die het verklaart. Dat is opvallend, want de vraag wordt breed gesteld. Wie u wél een verklaring geeft, redeneert — net als wij hieronder — en heeft er geen document voor.

Drie redeneringen, en wat ervan klopt

Leverbaarheid van onderdelen. Dit is als koopmotief gedocumenteerd: eigenaren maken zich zorgen over onderdelen die niet meer te krijgen zijn. Wij herkennen dat uit de praktijk. Maar een branchepublicatie of toezichthouder die dat kwantificeert — hoeveel installaties, welke merken, vanaf welk bouwjaar — bestaat niet, of wij hebben hem niet gevonden. Het is dus een reëel probleem zonder cijfer.

Normherziening. Hier is wél iets hards te zeggen, en het valt meestal in uw voordeel uit. Voor bestaande bouw blijft de wet staan op NEN 2535:1996; voor nieuwbouw geldt de versie uit 2017. Uw verouderde installatie hoeft dus niet “naar de nieuwste norm”. Maar let op de uitzondering: wie de installatie geheel vernieuwt, valt onder de nieuwbouweisen.

Verzekeringsvoorwaarden. Wordt vaak genoemd als reden om eerder te vervangen. Wij hebben geen polisvoorwaarden ingezien en schrijven er daarom niets stelligs over. Wat er in uw polis staat, kunt u alleen in uw polis nakijken.

Vervangen, of een deel vervangen?

Dat onderscheid is juridisch belangrijker dan technisch. Bij een verbouwing geldt het rechtens verkregen niveau: de kwaliteit na afloop mag niet slechter zijn dan de rechtmatig tot stand gekomen kwaliteit ervoor. Blijft een deel zitten — bijvoorbeeld de bekabeling — dan geldt voor het vernieuwde deel dat rechtens verkregen niveau.

Vernieuwt u alles, dan gelden de nieuwbouweisen. Dat is soms een reden om gefaseerd te werk te gaan, en soms juist niet. Het is in elk geval een keuze die u bewust moet maken en niet die u per ongeluk maakt door alles tegelijk te laten doen.

Overigens: het onderscheid tussen “revisie” en “vervanging” leeft als vraag, maar er bestaat geen gedefinieerd verschil tussen die twee. Wie er een strikte definitie bij haalt, heeft die zelf gemaakt.

Bij draadloze componenten

Daar speelt de batterij mee, en die is genormeerd. EN 54-25 eist ten minste zesendertig maanden normale werking op de eigen batterij, met vijftien procent marge. Raakt een batterij uitgeput, dan moet er binnen zestig minuten een storingsmelding komen, en daarna is er nog dertig minuten alarmreserve. Fabrikanten geven in de praktijk ongeveer vijf jaar op.

Dat betekent dat u bij een draadloos deelsysteem een ander vervangingsritme heeft dan bij bekabelde apparatuur, en dat de batterijstatus in uw onderhoudsrapport hoort te staan.

Wat wij adviseren

Laat de leeftijd niet de beslissing nemen. Wat wél de beslissing hoort te nemen: of onderdelen nog leverbaar zijn, of het dossier nog klopt, hoeveel storingen u het afgelopen jaar had, en of de projectering nog past bij hoe het gebouw nu gebruikt wordt.

Die vier dingen zeggen meer over de staat van uw installatie dan het bouwjaar. Wij kijken ze na en zeggen daarna of vervangen nu al aan de orde is — ook als het antwoord is dat u nog jaren vooruit kunt.